USA: FAA wstrzymała wszystkie odloty. Tysiące lotów odwołanych

Amerykańska Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) w piątek wstrzymała odloty ze wszystkich lotnisk w USA po awarii łączności w centrach kontroli ruchu lotniczego. Zakaz zniesiono po ponad czterech godzinach, ale zakłócenia mają potrwać także w weekend.

Co się stało

Według sekretarza transportu USA Seana Duffy’ego około godz. 15:36 czasu wschodniego FAA zaczęła odnotowywać niestabilną pracę radarów i łączności w centrach kontroli ruchu lotniczego oraz w ośrodkach kontroli zbliżania (TRACON). W powietrzu było wtedy około 3500 samolotów. Problem dotyczył wszystkich centrów kontroli ruchu na trasie (Air Route Traffic Control Centers), czyli obiektów, które prowadzą samoloty na dużych wysokościach między lotniskami.

FAA wprowadziła ogólnokrajowy zakaz startów, a loty przylatujące z zagranicy miały być rozpatrywane indywidualnie. W komunikacie agencja powołała się na „nadzwyczajne okoliczności i względy bezpieczeństwa”. Zakaz zniesiono około godz. 20:15 czasu wschodniego.

Przyczyna awarii nie została podana. Sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego Markwayne Mullin powiedział podczas piątkowej konferencji, że nic nie wskazuje na cyberatak.

Rzadki scenariusz i skala skutków

Ogólnokrajowe zatrzymanie ruchu to w USA ogromna rzadkość. To dopiero trzeci taki przypadek w ciągu 25 lat. Wcześniej zdarzyło się po zamachach z 11 września 2001 r. oraz w styczniu 2023 r., przy awarii systemu ostrzeżeń dla pilotów. Tamta przerwa trwała około dwóch godzin, czyli krócej niż obecna.

Według FlightAware do piątkowego wieczoru odwołano ponad 5700 lotów. Linie zaczęły też skreślać rejsy na sobotę, a ich liczba sięgnęła 980. Samoloty i załogi znalazły się nie tam, gdzie powinny, więc przywrócenie normalnego rozkładu zwykle zajmuje dłużej niż sama awaria.

Co to oznacza dla podróżnych z Polski

Zatrzymanie dotyczyło odlotów z USA, ale skutki odczują też pasażerowie lecący do Stanów lub przez amerykańskie huby. Osoby z biletami na najbliższe dni powinny sprawdzić status lotu u przewoźnika i nie jechać na lotnisko bez potwierdzenia. Warto też zachować potwierdzenia odwołań i opóźnień oraz rachunki za koszty poniesione na miejscu.

W UE obowiązuje rozporządzenie o prawach pasażerów lotniczych (WE 261/2004), ale jego zakres jest ograniczony. Obejmuje m.in. loty rozpoczynające się w UE oraz niektóre przeloty linii unijnych do Unii. Przy odwołaniu z powodu awarii służb kontroli ruchu zwykle mówi się o okolicznościach nadzwyczajnych, które mogą wyłączać odszkodowanie. Pozostaje jednak prawo do zwrotu pieniędzy lub zmiany rezerwacji, a w wielu sytuacjach także do opieki, np. posiłków czy noclegu. Przy lotach rozpoczynających się w USA na amerykańskich liniach przepisy unijne zwykle nie mają zastosowania, więc decydują warunki przewoźnika i przepisy USA.

Rola ubezpieczenia podróżnego

Takie sytuacje pokazują, że warto przeczytać warunki polisy turystycznej przed wyjazdem. Część ubezpieczeń obejmuje opóźnienie lub odwołanie lotu, dodatkowe koszty noclegu i transportu albo opóźnioną dostawę bagażu. Zakres, limity i wyłączenia bardzo się jednak różnią.

• sprawdź, od ilu godzin opóźnienia przysługuje świadczenie,
• zobacz, czy polisa pokrywa rezygnację z podróży z powodu odwołanego lotu,
• sprawdź, czy awarie systemów kontroli ruchu nie są wyłączone,
• zachowaj dokumenty od linii lotniczej, bo ubezpieczyciel zwykle ich wymaga.

Przy dłuższych zakłóceniach warto też zgłosić szkodę możliwie szybko, bo polisy mają terminy na powiadomienie ubezpieczyciela.

Źródło: Skift – „FAA Orders Rare Nationwide Ground Stop Over Air Traffic Control Comms Issue”